WaT KUNT U, als ouder, HET BESTE Wel en juist niet doen bij een vermoeden van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag bij het kinderdagverblijf?
DOEN!
OPSCHRIJVEN WAT U HEEFT ERVAREN, WANNEER DIT PLAATS VOND EN WAAR UW ZORGEN UIT BESTAAN
Veel wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het menselijk geheugen slecht is: mensen herinneren zich vrij weinig, vullen gaten (onbewust) in met aannames en het brein is onthoud de tijdlijn vaak niet correct. Situaties die indruk maken voelen bijvoorbeeld als korter geleden dan dat ze werkelijk hebben plaatsgevonden. Dit principe heet telescoping.
Door op te schrijven wat u heeft gezien, gehoord en geroken krijgt u overzicht over de situatie. Het is slim om de data bij ieder signaal te noteren. Zo maakt u inzichtelijk of er sprake is van een patroon. Het voordeel van het noteren is dat u het kunt terug pakken als u iets bent vergeten en het risico dat het verhaal zichzelf in de tijd ontwikkelt is kleiner.
CONTACT OPNEMEN MET HET MELDPUNT
Door contact met het meldpunt op te nemen krijgt u direct contact met een profesional. De aandachtsfunctionaris biedt een luisterend oor maar kan u ook informatie geven. De aandachtsfunctionaris kan u adviseren wat de beste handelswijze is. Dit kan geruststellen maar in situaties waarbij het nodig is ook zorgen dat een eventueel onderzoek (intern of van de zedenpolitie) zog goed mogelijk uitgevoerd kan worden.
De aandachtsfunctionaris zal u op persoonlijke wijze begeleiden en bij signalen een melding doen bij de vetrouwensinspecteur van het onderwijs. Aan de hand hiervan kan er eventueel een politieonderzoek plaatsvinden.
Daarnaast worden alle inkomende gesprekken bij het meldpunt in het dossier van de organisatie genoteerd. Als er veel vragen, twijfels of meldingen zijn is dit voor het meldpunt een signaal en kunnen wij besluiten zelf een melding bij de vertrouwensinspecteur van het onderwijs of een onderzoek te (laten) doen.
NAAR DE HUISARTS GAAN
Van een vreemde rode plek op de billen, een blauwe plek op de arm of een raar verhaal van uw kind kunt u flink schrikken. Echter, een rode plek kan ook wijzen op luieruitslag of allergie, een blauwe plek kan door een onschuldige val komen en een raar verhaal hoeft niet perse de waarheid te zijn.
Er is slechts één ding dat u kunt doen om werkelijk te weten of er sprake is van een signaal dat op grensoverschrijdend gedrag wijst en dat is naar de huisarts gaan. De huisarts kan op basis van medische gronden vaststellen of er lichamelijk schade is waarbij de oorzaak zorgelijk is.
Hoe eerder u gaat des te betrouwbaarder de informatie is die de huisarts u kan geven. Wij adviseren u dus om zo snel als mogelijk te gaan. En liever een keertje te veel dan te weinig.
NIET DOEN!
UW KIND (HERHAALD) BEVRAGEN
De zedenpolitie verhoord kinderen tot drie jaar over het algemeen niet. Dit heeft een reden: veel zeer kinderen hebben de woordenschat nog niet om zich goed uit te drukken, jonge kinderen zijn cognitief (denkend) nog in ontwikkeling waardoor oorzaak/gevolgrelaties soms nog best lastig voor hen te leggen zijn en zeer jonge kunnen nog niet fantasie en werkelijkheid uit elkaar houden. Het is een zeer natuurlijk reactie van ouders om hun eigen kind qua ontwikkeling (qua taal en cognitie) te overschatten.
Daarbij is het voor een kind vaak lastig om te zien wat er gebeurt omdat ze zich in een ander perspectief van volwassen bevinden. Als een kind verschoont wordt ziet hij bijvoorbeeld het doekje niet, een ruimte die voor ons een normale grootte heeft kan een kind als ‘zeer’ groot ervaren en wat volwassenen soms al zien aankomen kan voor een zeer jong kind ‘plotseling’ er zijn.
Het bevragen van zeer jonge kinderen een specialisme. Zeer jonge kinderen zijn enorm gevoelig voor de toon waarop er vragen wordt gesteld en non-verbale signalen van de volwassene. Ze willen graag ‘het goede’ antwoord geven. Zeggen wat de volwassene wil horen heeft vaak een hogere prioriteit dan de waarheid. Als ouder bent u zo nauw betrokken dat u per definitie niet objectief uw kind kunt verhoren.
Als u herhaaldelijk uw kind het verhaal laat vertellen slijpt u het verhaal in. Of het verhaal nu waarheidsgetrouw is of niet: uw kind zal er in gaan geloven.
Dit maakt het voor de politie of en psycholoog bijzonder lastig om de informatie die uw kind vertelt te kunnen toetsen aan de werkelijkheid. Het gevolg is dat de informatie die uw kind vertelt zal met de grootst mogelijke voorzichtigheid zal worden geïnterpreteerd.
Als uw kind slachtoffer is van grensoverschrijdend gedrag zal hij of zij slachtofferhulp krijgen en zal een psycholoog met uw kind praten en u adviseren hoe u het beste met uw kind in gesprek kan gaan. Dit verhoogt het herstel, verkort de herstelperiode en voorkomt onnodige traumatisering.
FOTO’S EN VIDEO’S MAKEN
Foto’s en video’s maken is, in deze tijd van digitalisering, een natuurlijke reactie. Maar vaak zegt een foto of een video niet veel: al komt de wond of plek goed in beeld dan nog zegt het niets over wat er vooraf is gegaan. Een medische verklaring van een huisarts of dokter is vele malen betrouwbaarder en heeft juridisch gezien veel meer waarde.
Houdt u er rekening mee dat veel kinderen het niet prettig om gefotografeerd te worden (rare plekken en/of geslachtsdelen). Ook niet door hun eigen ouders. Wees er scherp op dat u de situatie niet nog erger voor uw kind maakt.
Let er ook op dat het niet prettig voor uw kind is als u bepaalde foto’s of video’s aan anderen laat zien. Als het gaat om foto’s van geslachtsdelen ligt het al helemaal gevoelig. U wilt ver weg van de beschuldiging blijven dat u kinderporno in u bezit heeft.
Foto’s of video’s aan andere doorsturen is al helemaal geen goed idee. U heeft geen garantie er op dat de persoon met wie u de foto’s of video’s deelt nu of later er integer mee om gaat. Daarnaast weet u nooit wie de foto’s of video’s (per ongeluk) te zien krijgt als ze zijn opgeslagen op de telefoon, iPad of computer van iemand anders.
DE PERSOON DIE U VERDENKT ZELF AANSPREKEN
Normaliter is het wenselijk om bij een conflict eerst naar degene toe te gaan waarmee een incident speelt. Bij een vermoeden van grensoverschrijdend gedrag is dit echter niet gewenst. Ten eerste zal iemand die grensoverschrijdend gedrag heeft vertoond over het algemeen dit niet toegeven, of het is gebeurd of niet. Ten tweede kan het het onderzoek beïnvloeden als degene die verdacht wordt direct op de hoogte wordt gesteld. In sommige gevallen is het wenselijk dat er eerst een deel van het onderzoek wordt gedaan en pas daarna een gesprek met de persoon in kwestie wordt gevoerd.
EEN DIGITALE ZOEKTOCHT
Hoe vervelend het ook is, er zijn websites en fora die over grensoverschrijdend gedrag schrijven om hun bezoekersaantal omhoog te krijgen. Hun bezoekers angst aanpraten wordt hierbij ingezet als ‘verkooptool‘.
Helaas verkopen verhalen die angst bezorgen goed. Het verhaal van Robert M. is dan ook door veel media groots opgepikt. Enerzijds is het fijn dat u als ouder zo gewaarschuwd wordt, anderzijds maakt het ook bang en schetst het een irrieeel beeld van de praktijk. Zo zijn de meeste pedofielen bij zeer jonge kinderen vrouw en geen man en zijn de aantallen seksueel grensoverschrijdend gedrag op kinderdagverblijven en scholen waarschijnlijk lager dan u vermoed. Lees de feiten hier.
Daarnaast zijn er websites (denk bijvoorbeeld aan enkele fora op populaire websites van ouders) die met goede bedoelingen signaallijsten of praktijkverhalen behandelen. Deze informatie is niet altijd betrouwbaar. Bij signaallijsten is het belangrijk dat u zich realiseert dat het slechts een signaal is. Uw kind kan verschillende signalen laten zien en toch hoeft er helemaal niets aan de hand te zijn. Laat u vooral niet bang maken.
Besef u dat praktijkverhalen die u op sociaal media vindt vanuit één perspectief zijn geschreven. Meestal door iemand vol emoties. Dit hoeft daarom niet persé informatie te geven die voor u helpend is.
ANDERE OUDERS BEVRAGEN
Het is verleidelijk om andere ouders te bevragen. Het is een logische gedachte dat andere ouders uw vermoedens kunnen bevestigen of juist ontkrachten.
Dit is vaak niet zo.
Als u uw verhaal vertelt aan andere ouders schrikken zij. Een beroepskracht die rensoverschrijdend gedrag uit heeft ook betrekking op hun kind.
Als u uw verhaal niet vertelt maar alleen vragen gaat stellen zullen ouders gealarmeerd worden. Wat is de reden dat u dit wil weten? Is er iets aan de hand?
In beide gevallen bestaat er dus een groot risico dat ouders vanuit een gekleurd perspectief, door uw verhaal of vraag, geemotioneerde of gealarmeerde hun verhaal doen. Wat in eerste instantie een situatie was waar niets aan de hand bleek te zijn, kan ineens omslaan naar een situatie waarbij er grote reden is tot zorg.
Met andere woorden: verhalen en ervaringen zijn verre van objectief.
Voor dat u het weet kunnen ouders elkaar onbewust angstig maken en ontstaat er ongegronde paniek. Dit is niet alleen zeer een zeer naar gevoel maar voorkomt ook dat u rustig en logisch naar de situatie kunt blijven kijken.
Helaas zijn er bij ons enkele gevallen bekend waarbij ouders elkaar zo in paniek hebben gebracht dat, ondanks onderzoek waarbij door de zedenpolitie is geconstateerd dat er niets aan de hand was, ouders toch blijven geloven dat er van alles heeft gespeeld. Dit komt omdat de groepspaniek het paniekgevoel diep heeft ingeslepen. Het gevaarlijke is dat een onschuldig iemand vals wordt beschuldigd maar ook dat uw kind als slachtoffer een trauma aangepraat wordt zonder dat hij of zij werkelijk de nare situatie heeft meegemaakt.
Als u uw vermoeden deelt met het meldpunt en er gereden gronden zijn zal er een onderzoek plaatsvinden door ofwel de zedenpolitie, of een extern onderzoeksbureau of door een van onze aandachtsfunctionarissen. Als het van belang is zullen overige ouders ook gehoord worden. Dit wordt op een goede manier door professionals opgepakt zodat de kans op betrouwbare informatie groter is en eventueel juridische waarde groter.
NIETS DOEN
Doorlopen met twijfels of een naar gevoel leidt over het algemeen op een later tijdstip tot escalatie. Als u twijfels of een naar gevoel heeft zult u situaties ook vanuit dat perspectief ervaren. Misschien kent u dat gevoel wel: als u iemand aardig vind bent u geneigd om ervan uit te gaan dat veel van wat die persoon zegt te interpreteren als een goede intentie, als u iemand onvriendelijk vind gaat u sneller uit van slechte intenties. Het brein beschouwd situaties zelden objectief.
Twijfels, vragen of een slecht gevoel ontstaan met een reden. Dat kan zijn om dat er werkelijk iets speelt maar kan ook een andere reden hebben. Het is belangrijk om dit uit te zoeken. Iedere twijfel, vraag, gevoel en melding nemen wij serieus. Het is belangrijk dat, als er grensoverschrijdend gedrag plaats vindt of heeft plaatsgevonden, dit zo snel de veiligheid wordt hersteld. Voor uw kind maar ook voor andere kinderen.
Door contact met ons op te nemen, ook als u niet meld, kunnen wij een dossier per organisatie opbouwen. Stel dat er meerdere ouders twijfels hebben bij een organisatie dan kunnen wij besluiten tot een intern onderzoek of de organisatie aanbevelingen doen om dit gevoel bij ouders weg te nemen. Dit is het belang van ouders maar ook in dat van de organisatie zelf.
Twijfels, vermoeden of behoefte aan informatie? Neem contact op met ons meldpunt.
Uw wordt naar aanleiding van uw aanvraag teruggebeld door een van onze aandachtsfunctionarissen. Begeleiding voor ouders of medewerkers die een vermoeden hebben is gratis.